Σα. Αυγ 24th, 2019

Life & Culture

Ενημέρωση για τη Ζωή και τον Πολιτισμό

Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι – Τιμής ένεκεν

Πόσο κρυμμένη είναι από τα μάτια των πολλών η δραματική μοναξιά αυτών που γεννήθηκαν στον κόσμο για να φέρουν σ’ αυτόν ουράνια μηνύματα!
Πως γίνεται η αληθινή φωνή τους σαν μία κραυγή να τρυπάει το σκοτάδι και να πέφτει σαν κεραυνός στην έρημο του πλήθους ;
Οι μεγάλοι πάσχουν μέσα στον κόσμο, προσπαθούν να καλύψουν το κενό και την ερημιά που τους περιβάλλει. Είναι παιδιά που θέλουν να παίξουν και δεν έχουν συντρόφους! Oι ψυχές τους ποθούν να μοιραστούν την ομορφιά, την αλήθεια, την αγάπη, αγαθά που δεν υπάρχουν εδώ ανάμεσά μας. Παρ’ όλα αυτά εργάζονται για την αρμονία. Γίνανε τα παιδιά αυτά ολοκαύτωμα, μάρτυρες για χάρη της ανυπέρβλητης ομορφιάς, προφήτες, ποιητές, μουσικοί που φέρανε στη γη την αγγελική αρμονία των ήχων.
Ο λόγος για τον Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι, τον πρίγκηπα της μελαγχολίας και όχι μόνον!
Σ’ αυτόν τον πλανήτη οι ισχυροί κοσμοκράτoρες που δημιουργούν και συντηρούν το φάσμα του ψεύτικου κόσμου, υποβιβάζουν την αξία του ανθρώπου, αφού τον χρησιμοποιούν, τον εκμεταλλεύονται και τον θέλουν υπόδουλο. Ενώ οι ολίγοι ξεχωριστοί που δημιουργούν πολιτισμό, τον ανυψώνουν, μέσα από την τέχνη τους, που την εργάζονται με αγάπη, λεπτότητα και αυτοθυσία, τον ανάγουν στην ένθεη φύση του, στη σχέση του με τη ψυχή!

Τα έργα των ξεχωριστών, από την ψυχή εμπνεόμενα, απευθύνονται στην ψυχή του καθενός. Αλλά καθώς ισχύει η πλάνη των αισθήσεων, δεν είναι δυνατόν οι άνθρωποι να αντιληφθούν την αλήθεια. Η κατάκτηση της αυτογνωσίας και πέραν τούτου η προσέγγιση προς το Θείο ανοίγει ορίζοντες και τότε πραγματικά βλέπουμε και ακούμε με τα όμματα και τα ώτα της ψυχής· σ’αυτά απευθύνεται η μεγάλη τέχνη. Όμως ο γραμμικός χρόνος αλλά και ο συμβατικός τρόπος σκέπτεσθαι είναι υπεύθυνος για την ασυνείδητη βίωση της ζωής και η αντίληψη αυτή έχει επιβληθεί στους πολλούς απ’ την οποία δεν μπορούν να εξέλθουν, εύκολα.
Έτσι, το θέμα είναι, πώς τον βλέπουν και πως τον αντιμετωπίζουν, οι πολλοί, τον έναν, που έχει εξέλθει ή που ήρθε ανάμεσά τους, ουρανοκατέβατος;
Το σίγουρο είναι πως ό,τι υπερβαίνει τα κοινά μέτρα, ενοχλεί! Κι είναι δυστυχώς πολλοί αυτοί που δεν χάνουν την ευκαιρία να ψάχνουν για να βρουν κάτι ώστε να μειώσουν την υπεροχή αυτού ή αυτών που ξεχωρίζουν!
Στην περίπτωση όμως που θέλει ο άνθρωπος να είναι αντικειμενικός, θα πρέπει για να σταθεί ενώπιον της αλήθειας, να μην επηρεάζεται από τις φήμες που κυκλοφορούν και τη γνώμη του κόσμου. Είναι εύκολο να προσάπτονται χαρακτηρισμοί προσβλητικοί αλλά ας μην ξεχνούμε τη ρήση του Χριστού που αφόπλισε τους κατηγόρους της μοιχαλίδας «ο αναμάρτητος πρώτος το λίθω βαλλέτω»!
Για πολλά χρόνια έχει διαδοθεί η φήμη της ομοφυλοφιλίας του μεγάλου συνθέτη. Το τραγικό είναι ότι ο πολύς κόσμος δεν ξέρει τίποτε άλλο! Αλλά ποιά είναι η αλήθεια ; Αν η ομοφυλοφιλία όντως υπήρξε, σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες της Αλεξάντρα Ορλόβα, που έφερε στην επιφάνεια στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι τον ώθησαν στην αυτοκτονία, τότε το επόμενο σημαντικό ερώτημα είναι : Προσθέτει ή αφαιρεί κάτι το στοιχείο αυτό στην κατανόηση του έργου του; 
Κατά πόσον και σε ποιο βαθμό καθόρισε τον Τσαϊκόφσκι, το έργο του, τη ζωή του, ακόμη και το θάνατό του, όντως το θέμα είναι πολύ λεπτό!
Το ενδιαφέρον μας και ο θαυμασμός μας γι αυτή τη θεία μουσική, μας προτρέπει να προχωρήσουμε στην κατανόηση της ιδιαιτερότητας του συνθέτη. Συνήθως, μία προσωπικότητα με ιδιαίτερα ιδιοφυείς και λεπταίσθητες εκφάνσεις, έχει και μια ξεχωριστή παιδική ηλικία. Γεννήθηκε το 1840 στο Βότκινσκ, σε μια μεσοαστική οικογένεια. Η εκπαίδευση που έλαβε τον προετοίμασε για δημόσιο υπάλληλο παρά την πρώιμη μουσική ανάπτυξη που επέδειξε. Ήταν ο δεύτερος από τα έξι παιδιά από το δεύτερο γάμο του πατέρα του Ίλιτς και της μητέρας του Αλεξάνδρας, που κάποιοι βιογράφοι της καταλογίζουν ψυχρότητα και έλλειψη στοργής. Το 1843 προσέλαβαν μια Γαλλίδα γκουβερνάντα τη Φανί Ντουρμπάχ. Στην αρχή οι οικείοι του υποστήριξαν το μουσικό του τάλαντο αλλά μετά ο ενθουσιασμός τους υποχώρησε και σε ηλικία μόλις δέκα ετών αποφάσισαν να τον στείλουν εσώκλειστο στην αυτοκρατορική Νομική σχολή της Αγίας Πετρούπολής, 1.300 χιλιόμετρα μακριά από την οικογενειακή εστία τους, που θα τον προετοίμαζε για μια σταδιοδρομία δημοσίου υπαλλήλου. Τελικά, κόντρα στις επιθυμίες της οικογένειάς του, ο Τσαϊκόφσκι αποφάσισε ν’ ακολουθήσει τη μουσική! Κι όπως γνωρίζουμε μόλις στα δεκατέσσερά του υπέστη το σοκ της απώλειας της μητέρας του, η οποία πέθανε από χολέρα.
Κάνοντας, λοιπόν, με προσοχή μία ανάγνωση, βρίσκουμε πως το παιδάκι αυτό βρέθηκε σ’ ένα, εντελώς, ακατάλληλο περιβάλλον από την ώρα που γεννήθηκε από τους ίδιους τους γονείς του. 
Προτείνω την ακρόαση της θεσπέσιας μουσικής του η οποία μας δίνει την ευκαιρία να πλησιάσουμε, ακόμα, περισσότερο, την ευαισθησία αυτού του πλάσματος, που ασφαλώς δεν θα ήταν δυνατόν να περάσει απαρατήρητη από το περιβάλλον του..
Εφόσον όλοι διερχόμεθα ανάμεσα στο καλό και το κακό, τη γνώση και την άγνοια, το εγώ και το εσύ, είναι αδύνατον να μην υποστούμε τη σχετικότητα και δεν εξαιρούνται ούτε οι ουρανοκατέβατοι.
Τη σχετικότητα όλοι τη ζούμε και δεν το συνειδητοποιούμε, αλλά οι ξεχωριστοί, οι ουρανοκατέβατοι που έχουν απόλυτη συνείδηση αυτού, του τόσο δεσμευτικού πεδίου, είναι πολύ δύσκολο να προσαρμοσθούν και βέβαια δεν θέλουν να συμβιβαστούν· το συνειδητοποιούν γι’ αυτό προσπαθούν ν’ ανοίξουν τους κλειστούς ορίζοντες. Αν οι άλλοι «καταφέρνουν» να καταργήσουν την ευαισθησία τους προκειμένου να επιβιώσουν, ο καλλιτέχνης-δημιουργός επιχειρεί το αντίθετο, θέλοντας να είναι ο εαυτός του.
Δεν είναι δυνατόν με τα κοινά κριτήρια που διαθέτουμε να μπορέσουμε να χαρακτηρίσουμε έναν τόσο ιδιαίτερο άνθρωπο και καλλιτέχνη όπως ήταν ο Πιοτρ Ιλιτς ΤσαΪκόφσικ. Από τη μια πλευρά ήταν φορέας ενός εσωτερικού πλούτου και ψυχικού δυναμικού κι από την άλλη η υπαρξιακή του αλήθεια, όπως όλων των μεγάλων, ήταν υπό διωγμόν!
Πώς μέσα από τόση θλίψη παράχθηκε τόση ομορφιά;
Αν προσεγγίσουμε τη ψυχολογία του Τσαϊκόφσκι, μέσα από το έργο του, θα αντιληφθούμε πόσο διάχυτη είναι στη μουσική του, η νοσταλγία ενός άλλου κόσμου που χρωματίζεται από μελαγχολικά ηχοχρώματα απερίγραπτης θλίψης, όπως συμβαίνει ιδιαίτερα στην τελευταία του συμφωνία, την Παθητική. Λένε πως τον κατείχε η θλίψη σ’όλο τη διάρκεια του βίου του.. Αν και όσο ζούσε, γνώρισε για λίγο τη δόξα, εγκωμιάσθηκε για το έργο του, είχε όμως και επικριτές, ο ίδιος δεν ήταν απαλλαγμένος από συναισθηματική ανασφάλεια κι ευαισθησία κι όλα αυτά που συνἐθεταν την ιδαίτερη ψυχολογία του, την τόσο απρόσιτη κι ακατανόητη για τον κόσμο και φυσικά για κάθε κοινότυπη εγωκεντρική γυναίκα. Μόνον η αγάπη ενός αληθινού φίλου θα μπορούσε να την κατανοήσει και να την προσεγγίσει γι’αυτό τον αποζητούσε!
Ας έρθουμε όμως σε μια δικαιότερη εκτίμηση για να σεβαστούμε την αλήθεια που δεν είναι εύκολα προσεγγίσιμη. Ο Τσαϊκόφσκι δεν είναι δυνατόν να μην μας συνεπάρει στην υπέροχη μουσική αρμονία, θα έλεγε κανείς πως ακροάται ρυθμούς ουράνιους και γι’αυτό συνθέτει μουσική για χορό.
Ο καθείς δεν θα πρέπει να δίνει στον εαυτό του το δικαίωμα να αποφαίνεται για τον άλλον, όχι, μόνον, όταν δεν τον γνωρίζει καλά αλλά κι όταν, ακόμα, γνωρίζει, γιατί η γνώση αυτή έχει ένα έδαφος ατέλειωτο.
Όταν ακούσει κανείς την υπέροχη μουσική του Τσαϊκόφσκι, συμφωνίες κοντσέρτα για βιολί, βάλς, τη θεσπέσια μουσική για μπαλέτο, που μας μεταφέρει στο όνειρο, είναι αδύνατον να μην μαγευτεί! 
Δεν θα έπρεπε να απασχολεί και να ενδιαφέρει τον κόσμο αν είναι ομοφιλόφυλος ή ετεροφιλόφυλος.. Γιατί άραγε ένας, τέτοιας εξαίσιας μουσικής σύνθεσης, δημιουργός να πρέπει να καταταχθεί σ’ ένα φύλο( άρρεν ή θήλυ) και για ποιο λόγο, τι σημασία έχει ;
Κατέχει τη γνώση όλης αυτής της αισθαντικότητας που αφορά τη ψυχή και το όνειρο, που δεν περιορίζεται ούτε στο χρόνο ούτε στο φύλο.
Ίσως, όμως και να έχει σημασία, αλλά μόνον για τον ίδιο, ασφαλώς! Και μόνον ο Θεός ξέρει, όταν χαρίζει τόσο μεγάλα ταλέντα, πως αυτά διαμορφώνονται σ’αυτόν τον κόσμο και πως, τελικά, μέσα απ΄ αντίξοες συνθήκες κατορθώνουν να παράγουν τέχνη, διαχρονικά έργα μεγάλης Ομορφιάς. Είναι αδύνατον να αγγίξουμε οι άλλοι απ’ έξω το ιερό μυστήριο της μοναδικότητας της υπάρξεως, θέλοντας να καλύψουμε την περιέργειά μας, χωρίς να γίνουμε ιερόσυλοι.
Έτσι, λοιπόν, η μουσική του Τσαϊκόφσκι δεν περιορίζεται σε όρια. Είναι μια ψυχή τόσο έτοιμη ώστε να πούμε πως δεν θα μπορούσαμε να τη δούμε μέσα σε πλαίσια που περιορίζονται στο φύλο.
Είναι σπάνιο φαινόμενο που μέσα στην ιστορία δεν εμφανίζεται συχνά για να μας δώσει όλη αυτήν την ονειρική και μαγεμένη μουσική που μας γοητεύει.

Yπάρχουν λύπες που κανείς δεν τις ξέρει
Υπάρχουν βάθη που δεν τ΄ανιχνεύει ο ήλιος
Όρη σιωπής περιβάλλουν τα χείλη
Και σιωπούν οι μάρτυρες, τα μάτια δεν λένε
Δεν υπάρχουν σκάλες τόσο μεγάλες
Να κατέβει κανείς εκεί που ταράζεται
Του ανθρώπου ο πυρήνας.
Αν μιλούσε η σιωπή, αν φυσούσε, αν ξέσπαγε
Θα ξερίζωνε όλα τα δέντρα του κόσμου

Ν. Βρεττάκος.

Δυστυχώς, η ιστορία επαναλαμβάνεται! Και ποια είναι η ιστορία που επαναλαμβάνεται; Είναι η εγκληματική υποκρισία των ανθρώπων οι οποίοι δεν διστάζουν να σκοτώσουν τους εκλεκτούς…


Αλκμήνη Κογγίδου
Ποιήτρια-δοκιμιογράφος

Αφήστε μια απάντηση

Copyright Life & Culture © 2018 - 2019 All rights reserved. | Newsphere by AF themes.