Σα. Αυγ 24th, 2019

Life & Culture

Ενημέρωση για τη Ζωή και τον Πολιτισμό

Ο Αλέξης Σταμάτης για τον “Άντρα της Πέμπτης Πράξης”

Το Life&culture υποδέχεται σήμερα με μεγάλη χαρά τον συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του τελευταίου του μυθιστορήματος με τίτλο «Ο άντρας της πέμπτης πράξης».

 

Θέλαμε εδώ και πολύ καιρό να κάνουμε αυτή την συνέντευξη μαζί σας. Αφορμή τελικά στάθηκε η κυκλοφορία του δέκατου πέμπτου βιβλίου σας με τίτλο «Ο άντρας της πέμπτης πράξης». Μιλήστε μας για το βιβλίο αυτό.

Η αφορμή ήταν το μότο του Τζόις από τον Οδυσσέα:… Το αγόρι της πρώτης πράξης είναι ο ώριμος άντρας της πέμπτης πράξης. […] Αυτός, βρήκε στον εξωτερικό κόσμο, ως πραγματικότητα, εκείνο που ήταν στον εσωτερικό του κόσμο ως δυνατότητα…» Στο βιβλίο υπάρχουν αρκετά έως πάμπολλα επινενοημένα επεισόδια, χωρίς να λείπουν και στοιχεία προσωπικών στιγμών. Εξάλλου, όπως είπε κι ο μέγας Μπόρχες, όλη η λογοτεχνία είναι αυτοβιογραφική.

Ο ήρωάς σας είναι ιδιαίτερος. Έχει έναν ιδιαίτερο ψυχισμό. Είναι ένας άνθρωπος που ο αναγνώστης τον παρακολουθεί να δοκιμάζεται και να αναμετριέται με τον εαυτό του, αλλά και με την πραγματικότητα που τον περιβάλλει.

Πραγματικά, έτσι είναι. Αλλά αυτή δεν είναι η λογοτεχνία; Η ενασχόληση με την ανθρώπινη φύση σε περιόδους κρίσης. Ο ήρωάς μου έχει μια πολύπλοκη σχέση με τον κόσμο. Είναι και εντός και εκτός. Σαν να προσπαθεί να τοποθετηθεί σε ένα πλαίσιο το οποίο δεν είναι βέβαιο ότι το επιθυμεί κιόλας. Ίσως τελικά στη ζωή, μια απόσταση από τα πράγματα είναι ευεργετική. Δεν μιλάω φυσικά συναισθηματικά, δεν μιλάω για τις δοξαστικές στιγμές, όπως λόγου χάρη τις ερωτικές. Πάντως ένας καλλιτέχνης, εάν ταυτίζεται απόλυτα με τον εαυτό του, χάνει ένα μεγάλο κομμάτι εποπτείας του όλου φαινομένου. Το βιβλίο έχει αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία, ωστόσο η αυτοβιογραφία είναι η επανεξέταση της προσωπικής ζωής – ο άνθρωπος προσπαθεί κατ’ αρχάς να κατανοήσει πώς κατέληξε να είναι αυτό που είναι και να γράψει την ιστορία της ζωής του. Στα πλαίσια αυτά, θα ήταν υποχρεωμένος να επανεξετάσει και τις επιλογές που δεν έκανε, πράγμα που δεν συμβαίνει στην περίπτωση. Αντιθέτως, σε αυτές τις οριακές στιγμές, αναλαμβάνει μια ιδιαίτερου τύπου μυθοπλασία να γεμίσει τα κενά.

Πώς μπήκε η συγγραφή στη ζωή σας; Σπουδάσατε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ, κάνατε μεταπτυχιακά στην Αρχιτεκτονική και τον Κινηματογράφο στο Λονδίνο, εργαστήκατε και ως αρχιτέκτονας σε αρχιτεκτονικό γραφείο σε διάφορα έργα, σε Ελλάδα και εξωτερικό. Πώς αποφασίσατε να αλλάξετε κατεύθυνση και να ασχοληθείτε με το γράψιμο;

Το γράψιμο ήταν στα γονίδια μου από πολύ μικρός. Προηγήθηκε φυσικά το διάβασμα και η αισθηματική μου αγωγή μέσω των βιβλίων. Οι σπουδές που έκανα υπήρξαν εξαιρετικά χρήσιμες, όπως και οι εμπειρίες που έζησα στο Πολυτεχνείο της μεταπολιτευτικής εποχής, αλλά και στο Λονδίνο της Θάτσερ. Κάποια στιγμή, μετά από μια σημαντική προσωπική περιπέτεια, τα άφησα όλα και ρισκάροντας φυσικά, αφιερώθηκα μόνο στο γράψιμο, κάτι που κάνω έως σήμερα.

Έχετε γράψει μυθιστορήματα, νουβέλες, συλλογές διηγημάτων, ποίηση, σενάρια για τον κινηματογράφο, αλλά και παιδική λογοτεχνία και θέατρο. Τι καθορίζει κάθε φορά το είδος της λογοτεχνίας που επιλέγετε;

Η επιθυμία της εκάστοτε εποχής. Δεν έχω κάποιο πρόγραμμα. Λειτουργώ καθαρά σε σχέση με το ποια ιδέα με επισκέπτεται. Μπορεί κάτι να μοιάζει π.χ πως είναι νουβέλα και να εξελιχθεί σε θεατρικό έργο.

Περιγράψτε μας πώς γράφετε ένα βιβλίο. Ποια είναι η δική σας διαδικασία που γεννά, δημιουργεί και ολοκληρώνει ένα βιβλίο;

Ένα βιβλίο μπορεί να αρχίσει από μια λέξη, από μια φράση, από ένα ταξίδι, από ένα άρθρο. Αρκεί η αφορμή να είναι αυθεντική. Από εκεί και πέρα δημιουργείται μια θερμοκρασία που συντηρεί αυτή την ιστορία, που καλλιεργεί τη συνθήκη και τους ήρωες μέσα μου. Κάποιες φόρες αυτονομούνται και αυτό είναι πολύ ευεργετικό. Όταν είμαι σε μια ιστορία, μπορεί μια μέρα να γράψω μόλις μια φράση, αλλά θα έχει σημασία. Όσον αφορά το τελευταίο σκέλος της ερώτησης σας, ένα βιβλίο δεν ολοκληρώνεται, εγκαταλείπεται.

Μιλήστε μας για τα θεατρικά σας που ανέβηκαν στη σκηνή. Φέτος, είχαμε τη χαρά να δούμε το «Κόσμος γωνία» στη Β’ Σκηνή του θεάτρου οδού Κεφαλληνίας.

Ναι, ήταν μια παράσταση που αγάπησα πάρα πολύ. Είχαμε μια εξαιρετική συνεργασία με το σκηνοθέτη Άρη Τρουπάκη ,ο οποίος είχε την φαεινή ιδέα να ενώσει δυο διαφορετικά μονόπρακτα σε μια παράσταση. Οι δε ηθοποιοί είναι αγαπημένοι μου, ο Νίκος Αλεξίου και ο Νίκος Αρβανίτης νομίζω ότι μας έδωσαν ερμηνείες που θα θυμόμαστε.

Πέρα όμως από τη συγγραφή, διδάσκετε δημιουργική γραφή στο Κολέγιο Αθηνών, αλλά και παλαιότερα στο Μουσείο Ηρακλειδών. Ποια η εμπειρία σας ως δάσκαλος;

Πλέον, δεν διδάσκω ούτε στο ένα ούτε στο άλλο, αλλά στις Εκδόσεις Ψυχογιός. Η ουσία είναι ότι ασχολούμαι πια 10 χρόνια με τη δημιουργική γραφή, μαθητές μου έχουν εκδώσει 22 βιβλία, κάτι που με κάνει να νιώθω πολύ περήφανος. Έχει μάλιστα δημιουργηθεί μια διευρυμένη ομάδα φίλων που διαρκώς αυξάνει. Το πρώτο πράγμα που λέω στο μάθημα είναι ότι θα σας διδάξω κάτι που δεν διδάσκεται, ωστόσο, όπως θα δούμε στη συνέχεια, η θερμοκρασία, οι συνθήκες, η αλληλεπίδραση που υπάρχει στη τάξη, δημιουργεί εύφορες συνθήκες για δημιουργία.

Έχετε βραβευτεί για κάποια από τα έργα σας. Βιβλία σας έχουν εκδοθεί και μεταφραστεί στο εξωτερικό, ενώ έχετε εκπροσωπήσει την Ελλάδα πολλές φορές σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια. Είστε ένας καταξιωμένος συγγραφέας. Πόσο εύκολο είναι να ζήσει, να βιοποριστεί κάποιος στην Ελλάδα από τη συγγραφή; Πόσο εύκολο είναι για τα νέα παιδιά να ξεκινήσουν μια σταδιοδρομία σε τομείς όπως η τέχνη ή η συγγραφή στην Ελλάδα σήμερα;

Ναι μεν έχουν συμβεί όλα αυτά που λέτε, άλλα μόνο με τα βιβλία μου δεν μπορώ να βιοποριστώ. Είναι ζήτημα να υπάρχουν πέντε συνάδελφοι που το καταφέρνουν αυτό στη χώρα μας. Ελπίζω ότι η πολιτική βιβλίου θα αλλάξει και θα αποκτήσουμε ένα πλαίσιο όπου ο συγγραφέας θα θεωρείται επάγγελμα και όχι ο τελευταίος τροχός της καλλιτεχνικής αμάξης. Ακούω θετικά πράγματα. Ελπίζω να προχωρήσουν. Όσο για τα νέα παιδιά, είναι πολύ δύσκολο, ειδικά σε μια περίοδο ενός τέτοιου πληθωρισμού και με εκδοτικούς οίκους οι οποίοι τους ζητούν σημαντικά ποσά για να τους εκδώσουν.

Ο χαρακτηρισμός «καλός συγγραφέας» είναι μια υποκειμενικότητα, αν εξαιρέσει κανείς το τεχνικό μέρος της συγγραφής ενός βιβλίου. Ποια είναι τα δικά σας κριτήρια που τον ορίζουν;

Η αυθεντικότητα και η λοξή ματιά. Η τέχνη, πάντα μας έδινε μια ανάσα παραπάνω όταν μας μπούκωνε η πραγματικότητα.

Σε τι φάση ζωής σας βρίσκει «ο άντρας της πέμπτης πράξης»;

Σε μια εξαιρετικά συγκινητική!

Ποια είναι τα προσεχή σας σχέδια; Υπάρχει κάτι νέο που ετοιμάζετε;

Ναι, ένα θεατρικό έργο που θα παιχτεί στο κτίριο Τσίλερ του Εθνικού Θεάτρου, στη Νέα Σκηνή. Ο τίτλος του είναι «Μελίσσια» και η πρεμιέρα είναι στις 10 Μαΐου. Σκηνοθετεί ο Γιώργος Παλούμπης και παίζουν οι Νίκος Αρβανίτης, Κώστας Βασαρδάνης, Μαρία Κεχαγιόγλου, Νεφέλη Κουρή, Νίκος Χατζόπουλος και η Λήδα Πρωτοψάλτη.

Αφήστε μια απάντηση

Copyright Life & Culture © 2018 - 2019 All rights reserved. | Newsphere by AF themes.