Πε. Ιούν 27th, 2019

Life & Culture

Περιοδικό για τη Ζωή και τον Πολιτισμό

Σύστημα αναπαραγωγής

α) Γενικότητες

Από την εφηβεία ως την εμμηνόπαυση, η ζωή κάθε φυσιολογικής γυναίκας χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση της εμμηνορρυσίας κάθε μήνα.

Η εμμηνορρυσία, τα έμμηνα ή η περίοδος, όπως λέμε, είναι η τελική εκδήλωση ενός περίπλοκου κύκλου, στην εξέλιξη του οποίου παρεμβαίνουν διάφορες ορμόνες και διάφοροι άλλοι παράγοντες, οι οποίοι συντελούν στη ρύθμιση της ισορροπίας του γυναικείου οργανισμού.

Είναι επίσης ο εμμηνορρυσιακός κύκλος η βάση της ζωντανής ανθρώπινης ύπαρξης, αφού από αυτόν, σε τελευταία ανάλυση, εξαρτάται η γονιμοποίηση.

Η γονιμοποίηση, η σύλληψη, δηλαδή ένός καινούριου ανθρώπινου οργανισμού, γίνεται κατά τη συνάντηση ενός ωαρίου, που είναι το γυναικείο γεννητικό κύτταρο, και ενός σπερματοζωαρίου, που είναι το ανδρικό γεννητικό κύτταρο. Πρόκειται για δύο κύτταρα, τα οποία κλείνουν μέσα τους, το κάθε ένα, από μια τεράστια δύναμη δημιουργίας και τα οποία, όταν ενωθούν, δημιουργούν ένα καινούριο οργανισμό μέσα σε εννέα μήνες, όταν φυσικά όλα εξελιχθούν καλά.

Σχετική εικόνα

β) Στοιχεία από τον εμμηνορρυσιακό κύκλο

Ας δούμε, πρώτα, ποιες ιδιομορφίες παρουσιάζει το φαινόμενο αυτό της συναντήσεως ενός ωαρίου και ενός σπερματοζωαρίου, σε τρόπο ώστε να βγάλουμε τα αναγκαία συμπεράσματα για το πότε είναι δυνατή και πότε όχι η γονιμοποίηση, στη διάρκεια του εμμηνορρυσιακού κύκλου.

Πρώτα – πρώτα υπάρχει μια βασική διαφορά ανάμεσα στον άνδρα και στη γυναίκα, σε ό,τι φυσικά αφορά το φαινόμενο αυτό της αναπαραγωγής. Ενώ η γυναίκα απελευθερώνει κάθε μήνα μόνο ένα ωάριο σε μια καθορισμένη περίοδο του ωοθηκικού της κύκλου, αντίθετα ο άνδρας, όταν είναι φυσιολογικός, απελευθερώνει κάθε φορά που έρχεται σε φυσιολογική επαφή με τη γυναίκα 100, 200 ή και 300 εκατομμύρια σπερματοζωάρια.

Παρ’ όλα όμως αυτά τα σπερματοζωάρια, το φαινόμενο της αναπαραγωγής δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, παρά μόνο αν και όταν ένα από τα σπερματοζωάρια αυτά συναντήσει το γυναικείο ωάριο ζωντανό.

Το γυναικείο, όμως, ωάριο δεν είναι ζωντανό και δεν είναι ικανό να γονιμοποιηθεί από το αντρικό σπερματοζωάριο, παρά μόνο για ένα πολύ μικρό διάστημα χρόνου, που δεν ξεπερνάει τις 5 ως 6 μέρες της διάρκειας του εμμηνορρυσιακού κύκλου.

Ας δούμε όμως πώς γεννιέται και πώς εξελίσσεται μέρα με τη μέρα ένα γυναικείο ωάριο, για να βρούμε ποιες μέρες του εμμηνορρυσιακού κύκλου είναι ζωντανό και ικανό για σύλληψη και αναπαραγωγή.

Οι γυναικείοι γεννητικοί αδένες είναι οι δύο ωοθήκες, που είναι εγκατεστημένοι μέσα στην κοιλιά, δεξιά και αριστερά της μήτρας και που συνδέονται με αυτή με τις σάλπιγγες.

Η έναρξη του κύκλου συμβαδίζει με την αρχή της ωριμάνσεως ενός ωαρίου που βρίσκεται μέσα στην ωοθήκη.

Όπως ξέρουμε, άπειρα ανώριμα ωάρια βρίσκονται μέσα σε κάθε μια ωοθήκη, κλεισμένα μέσα σε ένα ειδικό σωμάτιο που λέγεται ωοθυλάκιο. Την κάθε φορά, κάθε μήνα δηλαδή, ένα απ’ αυτά τα ωάρια, της μιας ωοθήκης, αρχίζει να ωριμάζει κάτω από την πρώτη από τις γυναικείες γεννητικές – σεξουαλικές ορμόνες, την ωοθυλακίνη. Ύστερα από 14 μέρες περίπου το ωάριο ωριμάζει. Το ποσοστό της ωοθυλακίνης στο αίμα ανεβαίνει απότομα, και κάτω από την επίδρασή της, το ωοθυλάκιο, που βρίσκεται πια στην περιφέρεια της ωοθήκης σπάζει και το ωάριο, απελευθερούμενο, χύνεται μέσα στην κοιλιά, μαζεύεται από τις σάλπιγγες και αρχίζει την πορεία του προς τη μήτρα.

Το ωοθυλάκιο τότε, που λέγεται και σωμάτιο του Γκραφ, από το όνομα του γιατρού που πρώτος το ανεκάλυψε, παύει να εκκρίνει ωοθυλακίνη. Τροποποιείται και αρχίζει να εκκρίνει μια καινούρια ορμόνη, η οποία λέγεται ωχρίνη ή λουτεΐνη. Το σωμάτιου του Γκραφ λέγεται τώρα ωχρό σωμάτιο. Αυτή η ορμόνη επιδρά στο βλεννογόνο της μήτρας, τον παχαίνει, τον κάνει πλούσιο σε αιμοφόρα αγγεία με το σκοπό να γίνει ικανός να υποδεχθεί το ωάριο που ενδεχομένως θα γονιμοποιηθεί. Στο μεταξύ, το απελευθερωμένο ωάριο ταξιδεύει μέσα στη μια από τις δυο σάλπιγγες (ανάλογα με την ωοθήκη από την οποία προέρχεται) και κατευθύνεται προς τη μήτρα. Στο διάστημα μόνο αυτού του ταξιδιού, που κρατάει 2 μέρες, κατά τις οποίες και το ωάριο είναι ζωντανό, μπορεί να γίνει η γονιμοποίηση.

Ύστερα από τις 2 αυτές μέρες, αν η γονιμοποίηση δε γίνει, το ωάριο νεκρώνεται, πεθαίνει και η γονιμοποίηση δεν είναι δυνατή γι’ αργότερα. Στην περίπτωση αυτή, το άδειο ωοθυλάκιο, το ωχρό σωμάτιο, παύει να έχει οποιαδήποτε αποστολή, νεκρώνεται και γίνεται μια ατροφική ουλή.

Αν η γονιμοποίηση αυτή γίνει, το γονιμοποιημένο ωάριο που θα το λέμε για διάκριση ωό, φθάνει μέσα στη μήτρα, προσηλώνεται στο βλεννογόνο της, που έχει κιόλας όπως είδαμε προετοιμασθεί για να το υποδεχθεί, φτιάχνει εκεί μια μικρή φωλιά και μέσα σ’ αυτή αρχίζει να αναπτύσσεται σαν ένα μικρό έμβρυο στην αρχή, για να γίνει στο τέλος των εννέα μηνών ένα πλήρες παιδί. Στην περίπτωση αυτή, το ωχρό σωμάτιο συνεχίζει τη λειτουργία του και οι εκκρίσεις του βοηθάνε στην ανάπτυξη και τη διατροφή του εμβρύου.

Αν η γονιμοποίηση δεν γίνει, τότε η προεργασία που έκανε ο βλεννογόνος της μήτρας αποδεικνύεται μάταιη και όταν περάσουν οι μέρες της μάταιης αναμονής (28 για τις γυναίκες που έχουν κύκλο 28 ημερών, 26 για εκείνες που έχουν κύκλο 26 ημερών κλπ) τότε ο εξογκωμένος και αιμοβριθής βλεννογόνος της μήτρας αποβάλλεται, προκαλείται η αιμορραγία, τα έμμηνα και αυτό σημαίνει το τέλος του εμμηνορρυσιακού κύκλου. Στην ουσία, δηλαδή, ο κάθε εμμηνορρυσιακός γυναικείος κύκλος αρχίζει με την πρώτη μέρα που εμφανίζεται το αίμα και τελειώνει μια μέρα πριν από την προσεχή πρώτη επίσης μέρα των εμμήνων. Η αιμοραγία της γυναίκας που κρατάει για άλλες 3, 4, 5 ή 6 μέρες δεν είναι παρά το φαινόμενο της αποβολής του αίματος και δεν πρέπει να συσχετίζεται με τη διάρκειά της ο εμμηνορρυσιακός κύκλος.

Αν μπορέσουμε λοιπόν να βρούμε και να προσδιορίσουμε ποιες από τις μέρες, τις 26 ή 28 του εμμηνορρυσιακού κύκλου, είναι οι δύο, κατά τις οποίες το ωάριο είναι ζωντανό, μπορούμε να προσδιορίσουμε και τις μέρες που η γυναίκα είναι γόνιμη. Γιατί είναι φανερό πως όλες τις υπόλοιπες μέρες, τις μέρες δηλαδή που προηγούνται από την έξοδο του ωαρίου από την ωοθήκηκαι τις μέρες που ακολουθούν τη νέκρωσή του, γονιμοποίηση δεν είναι δυνατή και η γυναίκα είναι φυσιολογικά στείρα.

γ) Οι ημέρες της γονιμότητας

Εδώ όμως ακριβώς παρεμβαίνει και ένας άλλος παράγοντας. Τα σπερματοζωάρια. Καλά, το ωάριο γεννιέται μια ορισμένη ημέρα (ωορρηξία) και ζει δυο μέρες (48 ώρες). Η γονιμοποίηση όμως η όχι δεν εξαρτάται μόνο από αυτά, αλλά και από τα σπερματοζωάρια που μπαίνουν μέσα στον κόλπο στη διάρκεια μιας κανονικής επαφής άνδρα γυναίκας (μιας συνουσίας). Πόσο ζουν αυτά τα σπερματοζωάρια; Γιατί αν ζουν π.χ. δέκα μέρες θα μπορούσε, μια συνουσία που έγινε δέκα μέρες πριν από την ωορρηξία ή στο διάστημα όλων αυτών των ημερών να καταλήξει σε σύλληψη, αφού και τα ηλικίας δέκα ημερών ακόμη σπερματοζωάρια θα μπορούσαν να βρουν το ωάριο και να το γονιμοποιήσουν. Λοιπόν, πόσο ζουν τα σπερματοζωάρια; Η απάντηση είναι σαφής. Τα σπερματοζωάρια ζουν μέσα στο γυναικείο γεννητικό σύστημα, κάτω από τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, μόνο τρεις (3) μέρες. Συνεπώς αν η συνουσία έγινε τρεις μέρες ή δυο ή μια πριν την ωορρηξία, τα σπερματοζωάρια έχουν όλες τις πιθανότητες να συναντήσουν ζωντανό το ωάριο, που επίσης θα είναι ζωντανό. Το ίδιο και για τη συνουσία που έγινε την ίδια μέρα της ωορρηξίας ή και την επόμενη. Τρεις λοιπόν και δυο, μας κάνουν πέντε μέρες, κατά τις οποίες η σύλληψη, η γονιμοποίηση, είναι δυνατή. Αν όμως η συνουσία έγινε π.χ. 4 μέρες πριν την ωορρηξία και φυσικά, ακόμη περισσότερο  5 ή 6 ή 7 κ.ο.κ. μέρες πριν, τότε περίπτωση συλλήψεως δεν υπάρχει, αφού τα σπερματοζωάρια θα νεκρωθούν πριν ακόμα πραγματοποιηθεί η ωορρηξία. Επίσης, αν η συνουσία γίνει τρεις μέρες ύστερ’ από την ωορρηξία, πιθανότητα συλλήψεως δεν υπάρχει, αφού τα ζωντανά βεβαίως σπερματοζωάρια θα συναντήσουν νεκρό ωάριο, μια και, όπως είπαμε, το ωάριο ζει μόνο 48 ώρες, δηλαδή δυο ολόκληρες μέρες. Αυτό μας λέει καθαρά πως γονιμοποίηση δεν είναι δυνατή, παρά μόνο αν η συνουσία πραγματοποιηθεί στο διάστημα, τρεις μέρες πριν την ωορρηξία μέχρι δυο μέρες ύστερα απ’ αυτήν. Στο διάστημα δηλαδή των 5 αυτών ημερών.

δ) Γόνιμες και στείρες φυσιολογικές περίοδοι

Το διάστημα των 5 ημερών (3 πριν από την ωορρηξία και δύο μετά) λέγεται και είναι η γόνιμη περίοδος στον εμμηνορρυσιακό κύκλο της γυναίκας. Και, φυσικά, μόνο στην περίοδο των 5 αυτών ημερών μια πλήρης επαφή με τον άνδρα μπορεί να οδηγήσει σε σύλληψη. Επαφή, σ’ όλες τις άλλες μέρες ή πριν ή ύστερα από την περίοδο αυτή, δεν μπορεί να οδηγήσει σε σύλληψη. Τις δυο χρονικές περιόδους, τη μια πριν και την άλλη ύστερα από τη γόνιμη αυτή περίοδο τις λέμε και είναι στείρες. Τέλος, άλλη μια φορά, το αποφασιστικό σημείο στη διαδρομή του εμμηνορρυσιακού κύκλου της γυναίκας είναι η ωορρηξία. Τρεις μέρες πριν την ωορρηξία και δυο ύστερα απ’ αυτή, η γυναίκα – αν πραγματοποιήσει πλήρη με τον άνδρα επαφή – μπορεί να συλλάβει, είναι γόνιμη. Όλες τις άλλες μέρες, πριν ή μετά από αυτές, είναι στείρα. Αν, συνεπώς, μπορούσαμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τη μέρα της ωορρηξίας στη διαδρομή του ωοθηκικού κύκλου της κάθε γυναίκας, θα μπορούσαμε να ξέρουμε ποιες μέρες είναι η γυναίκα γόνιμη και συνεπώς, να ευκολύνουμε ή να αποφύγουμε μια σύλληψη. Δηλαδή να βάλουμε κάτω από τον έλεγχό μας τις γεννήσεις.

Αυτό έχει μια κεφαλαιώδη σημασία για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, για τις συνθήκες της ζωής ενός ζευγαριού ή μιας οικογένειας και τελικά για την εξέλιξη μιας κοινωνίας σε ό,τι αφορά το πρόβλημα του πληθυσμού και της προγραμματισμένης ρυθμίσεώς του. Ας μην επεκταθούμε όμως τόσο πολύ, ας περιοριστούμε στην αξία του φαινομένου για την καθημερινή ζωή των ζευγαριών και της οικογένειας. Πολλά ζευγάρια παραμένουν χωρίς παιδιά πολλές φορές – και για καιρό – επειδή, από τύχη, από σύμπτωση ή από συνθήκες επαγγέλματος κλπ η επαφή ανάμεσά τους δε γίνεται τις γόνιμες μέρες, αλλά τις άλλες. Και, από το άλλο μέρος, πολλές ανεπιθύμητες συλλήψεις πραγματοποιούνται – με όλα τα δυσάρεστα επακόλουθά τους, αφού είναι ανεπιθύμητες – επειδή τα ζευγάρια δεν ξέρουν να τις αποφύγουν, αποφεύγοντας κάθε επαφή τις μέρες της γονιμότητας.

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Copyright Life & Culture © 2018 - 2019 All rights reserved. | Newsphere by AF themes.