Life & Culture

Περιοδικό για τη Ζωή και τον Πολιτισμό

Πόσες φορές μετά από μια δύσκολη και απαιτητική μέρα δεν έχουμε ζητήσει καταφύγιο στην ανάγνωση ενός καλού βιβλίου, στη χαλάρωση που προσφέρει μια όμορφη ταινία ή στην απόλαυση μιας ενδιαφέρουσας θεατρικής παράστασης;

Αν σκεφτούμε την ανακούφιση και την ξεκούραση που μας προσφέρουν παρόμοιες δραστηριότητες δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε το πόσο απαραίτητη είναι η τέχνη στη ζωή του ανθρώπου. Η επαφή μαζί της από τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού, είτε πρόκειται για την επαφή του με τα βιβλία, με τον κινηματογράφο, το θέατρο ή με την επίσκεψη του από νωρίς σε ένα μουσείο μαζί με τους γονείς ή τους παππούδες του, αποτελεί γερή παρακαταθήκη για τη διαμόρφωση της αισθητικής του, κάτι που θέτει γερές βάσεις για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του.

Η τέχνη δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρείται πολυτέλεια ή κάτι περιττό, κάτι στο οποίο έχουν πρόσβαση άνθρωποι με ανώτερο μορφωτικό επίπεδο ή άνθρωποι συγκεκριμένης οικονομικής επιφάνειας. Θα έλεγα ακριβώς τον αντίθετο. Συνήθως, για να μην γενικεύουμε, οι άνθρωποι που προβάλλονται από τα ΜΜΕ ως χορηγοί πολιτισμού, ως μαικήνες και λάτρεις της τέχνης, δυστυχώς τις περισσότερες φορές δεν έχουν καμία ουσιαστική σχέση με αυτή.

Την τέχνη την χρειάζονται άνθρωποι που ζητούμενο τους είναι η συγκίνηση, η ανάταση μέσα από το ωραίο, μέσα από το φαντασιακό. Ξέρουμε καλά ότι η τέχνη γίνεται ο καθρέφτης της κοινωνίας μας, της αντίληψης της πραγματικότητας που μας περιβάλλει, είτε αυτή είναι αντικειμενική είτε είναι υποκειμενική. Η φαντασία μας λειτουργεί σαν δικλείδα ασφαλείας αφού πυροδοτεί κώδικες ανάγνωσης που η κοινή λογική δεν γνωρίζει αφού συνήθως αυτοπεριορίζεται σε πράγματα πιο τετριμμένα, πιο πεζά. Η τέχνη αποσυμπιέζει, καταπραΰνει, ευαισθητοποιεί και μαθαίνει τον άνθρωπο να κατανοεί ευκολότερα όσα βρίσκονται γύρω του, του δίνει τα κλειδιά για να διαβάσει το μήνυμα που του στέλνει στην προσπάθεια της να αποτυπώσει αλλά και να εκφράσει την ανθρώπινη φύση και ταυτόχρονα το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να ζήσει.

Μέσω της τέχνης ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του, μπορεί να ανακαλύψει τα όρια, τις δυνατότητες, τους περιορισμούς, τις αγκυλώσεις του. Μαθαίνει να βλέπει με άλλο βλέμμα και να κατανοεί τις ανεπάρκειες του, να αναζητά ακόμα και λύσεις μέσα στην πραότητα και την ηρεμία που του προσφέρει ένα καλό βιβλίο ή ένα αξιόλογο έργο τέχνης. Η τέχνη λειτουργεί αφυπνιστικά και λυτρωτικά, δημιουργεί συνειρμούς, συνδυάζει αριστοτεχνικά την ομορφιά με την αρμονία και δίνει στον άνθρωπο μια άλλη προοπτική, διευρύνοντας τους ορίζοντες του νου και της ψυχής του. Του χαρίζει τη δυνατότητα να αποκτήσει ενσυναίσθηση, καλλιέργεια πνεύματος και ευγένεια ψυχής. Με τα εφόδια αυτά η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει στον άνθρωπο καταλυτικά, δείχνοντάς του ένα διαφορετικό μονοπάτι, ένα μονοπάτι όμορφο, γεμάτο εκπλήξεις, γεμάτο αποκαλύψεις και σίγουρα απίστευτα γοητευτικό και αναντικατάστατο, κάνοντας τον να νιώσει μέσα από τις απαραίτητες διανοητικές και ψυχικές διεργασίες τι σημαίνει να είσαι πράγματι αναπόσπαστο μέρος της απεραντοσύνης του ουρανού και του σύμπαντος.

Μαρία Ψαρούδη
Μεταδιδακτορική ερευνήτρια ΑΠΘ
Δρ. Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ
Γλωσσολόγος – Θεατρολόγος

←Επιστροφή

Leave comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *.