9 Δεκέμβριος, 2021 00:03

Καλοκαιριάτικα… με τον Κοραή Δαμάτη…

Αφορμή για την όμορφη κουβέντα μας με τον σπουδαίο σκηνοθέτη, συγγραφέα, δάσκαλο και όχι μόνο, Κοραή Δαμάτη, στάθηκε η κυκλοφορία του δεύτερου βιβλίου του με τίτλο “Αφορμές”. Και φυσικά, απολαύσαμε ακόμα μία φορά τη διαύγεια της σκέψης και του λόγου του…



Πριν δύο μήνες, περίπου, έγινε η παρουσίαση του δεύτερού σας βιβλίου με τον τίτλο «Αφορμές» από τις εκδόσεις Βακχικόν. Αυτή τη φορά από που ήρθε η έμπνευση;
Δεν εμπνεύστηκα, θύμωσα. Το έχω ξαναπεί. Είναι τόση πολύ, τόσο έκδηλη η απαξίωση για κάποιες σημαντικές, κατά τη γνώμη μου, ειδήσεις που συμβαίνουν στον κόσμο από τα δελτία ειδήσεων κι από το μεγαλύτερο ποσοστό του έντυπου τύπου, που κάποια στιγμή ένοιωσα την ανάγκη να γράψω για κάποια πρόσωπα, ή γεγονότα που μάθαινα και διασταύρωνα μέσω διαδικτύου. Έτσι ξεκίνησαν οι Αφορμές. Ο μικρός περιπλανώμενος Σύριος, η Μαριέλε Φράνκο, αποφάσεις της ενωμένης Ευρώπης, ιστορίες ανώνυμων ανθρώπων, και μετά ήρθαν ένα σωρό αφορμές από την καθημερινότητά μας, διαπληκτισμοί στο μετρό, γεγονότα στο δρόμο, τηλεφωνήματα από φίλους, ξεχασμένες αλληλογραφίες …κι αυτό όσο πήγαινε όλο και ΄΄άνοιγε΄΄, μέχρι που στο τέλος όλα ήταν αφορμές για να γράψεις.
Μιλήστε μας για το βιβλίο.
Κατά’ αρχήν δεν είχα στο μυαλό μου να βγουν σε βιβλίο αυτά που έγραφα. Περισσότερο είχα την ανάγκη να σταματήσω, να δω το πρόσωπο ή το γεγονός προσεχτικά, να φέρω πιο κοντά την κάμερα που λένε, κι αν μπορώ να το τιμήσω γράφοντας πέντε δέκα σειρές κειμένου. Με τον καιρό, αυτό κράτησε περίπου τέσσερα χρόνια, μαζεύτηκαν πολλές μικρές ιστορίες που όσο τις έβλεπα, τόσο αναρωτιόμουνα μήπως άξιζε τον κόπο να τις μοιραστώ και με άλλους. Κάποια στιγμή το πήρα απόφαση και πήγα και βρήκα τα παιδιά στις εκδόσεις Βακχικόν. Όσο για το βιβλίο δεν έχω να πω κάτι. Ας πούνε άλλοι. Αυτό μόνο που μπορώ να πω είναι ότι σε κάποιες ιστορίες έχω περισσότερο αδυναμία, σε κάποιες άλλες είμαι περισσότερο παρατηρητικός και αντικειμενικός, όσο γίνεται…Το ωραίο είναι ότι με πολλούς αναγνώστες που έχω μιλήσει ως τώρα, αρέσει και μια άλλη, διαφορετική ιστορία, απ’ τις δικές μου αδυναμίες, κι αυτό έχει πολύ ενδιαφέρον.
Εδώ δεν έχουμε ένα ενιαίο κείμενο αλλά μικρές ιστορίες. Υπάρχει κάτι που τις συνδέει; Πώς επιλέξατε αυτή τη δομή;
Υπάρχει κάτι που συνδέει όλες τις ιστορίες, που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά αλλά που όταν κανείς ολοκληρώσει το βιβλίο, θα το αισθανθεί. Θα καταλάβει αυτήν την σχεδόν αόρατη κλωστή που συνδέει τις εκατόν επτά ιστορίες του βιβλίου. Όσο για την ιδιαίτερη αυτή δομή όχι, δεν την επέλεξα, προέκυψε.
Η πρώτη σας συγγραφική δουλειά έφτασε σε εμάς το 2016. Πέρασαν κιόλας πέντε χρόνια. Πώς κυλάει για εσάς ο χρόνος και πώς λειτουργήσατε μέσα στην πανδημία, εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο τώρα;
Ο χρόνος κύλησε σαν νερό πηγής μέχρι τις απανωτές καραντίνες. Παραστάσεις, μαθήματα, συγγραφή,…και δύσκολες καθημερινότητες… αλλά έτσι είναι, όλα μέσα είναι, σκοντάμματα, πεσίματα και πάλι όρθιος για να συνεχίσεις να ζεις αυτά που περίπου έχεις επιλέξει. Και μετά η πανδημία. Κι αρχίσανε τα προβλήματα και στην πρώτη και στην δεύτερη. Δύσκολα, κακά τα ψέματα. Πρωτόγνωροι φόβοι. Πρωτόγνωρες καταστάσεις. Φόβοι για τους αγαπημένους σου, για τον εαυτό σου, αδυναμία να βοηθήσεις ουσιαστικά, καινούργιες ΄΄κανονικότητες΄΄ να αντικαθιστούν τις παλιές εν ριπή οφθαλμού, να αλλάζουν όλα τα μέχρι τώρα παγκοσμίως, συνεχείς αντιφάσεις των επιστημόνων, αλήθειες, ψέματα, θυμός με την κατάντια των πολιτικών μεγάφωνων, οικονομικά συμφέροντα, οικονομικές επιπτώσεις, πρόστιμα κι απειλές για προσωπική ευθύνη, εκμετάλλευση της πανδημίας, κι από δίπλα οι ψυχολογικές συνέπειες απ’ όλα αυτά, ανισότητες πλουσίων και φτωχών κρατών στη μοιρασιά των πολυδιαφημισμένων -σωτήριων;- εμβολίων, η έλλειψη αγκαλιάς, αγγίγματος, και συνεχώς να βαδίζουν μαζί με σένα άνθρωποι με σκεπασμένα στόματα, σαν να μας είχαν τιμωρήσει ομαδικώς να σιωπήσουμε, να μην φαίνεται το χαμόγελό μας…μια άσκημη γκριμάτσα το χαμόγελό μας μ’ αυτήν την μάσκα. Ο χρόνος έληξε, πρέπει να δούμε σοβαρά και τάχιστα τι μπορεί να γίνει για να σωθεί το μέλλον της φυλής των ανθρώπων. Και πρέπει να το δουν οι πολίτες, το έχω ξαναπεί, μην περιμένουν απ’ τις εξουσίες, αυτές έχουν άλλα στο κεφάλι τους. Βαρέθηκα να ακούω αυτά τα… τέλεια, τέλεια…θετικά, θετικά να σκεφτόμαστε και θα περάσει… Τίποτα δεν θα περάσει από μόνο του. …Έτσι τους βρήκε το κακό, γερασμένους εν ειρήνη, χαμογελαστούς κι αμέριμνους…
Πανδημία και τέχνη. Πώς βλέπετε το μέλλον, είστε αισιόδοξος;
Είμαι φύση αισιόδοξο άτομο αλλά με νικάνε κάθε τόσο οι σκοτεινιές, τα άλυτα άδικα, που συνεχώς πληθαίνουν σε έναν πλανήτη που, για πρώτη φορά στη γνωστή ιστορία, προσπαθεί να ζήσει και να συνυπάρξει οκτώ δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ποια είναι τα προσεχή σας σχέδια; Τι ετοιμάζετε σκηνοθετικά αλλά και συγγραφικά;
Κατ’ αρχήν είναι το Εμπόριο, έργο που έγραψα μαζί με την ομάδα Ανδρομέδα και που θα ανέβει τον Οκτώβριο. Το Υπέροχό μου διαζύγιο, μια παράσταση επανάληψη που θα ανέβει κι αυτή το φθινόπωρο και Η Δολοφονία του Μαρά του Πέτερ Βάις που θα ανέβει στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας και που δεν ανέβηκε πέρσι, ενώ ήταν σχεδόν έτοιμη, λόγω πανδημίας. Όσο για συγγραφικά, είναι πολύ νωρίς να σκεφτώ κάτι άλλο, οι Αφορμές είναι ακόμα εδώ!

Life & Culture